Spis treści :

 

 

 

Podaruję swój czas – Rwanda – Apolonia Niemira

Więcej niż pomoc – spotkanie, które zostaje na całe życie – Tanzania – Kamil Leśnicki

Misja, która pozostanie w moim sercu – Rwanda – Milena Nockowska-Bernardziak

Dziecięca obecność, która zmienia postrzeganie świata i serce na zawsze – Indie – Weronika Piórkowska

„Darmo otrzymaliście, darmo dawajcie” (Mt 10,8) – Kolumbia – Michał Gorczyca

„Wszystko, co uczyniliście jednemu z tych braci moich najmniejszych, Mnieście uczynili” (Mt 25, 40) – Rwanda – Hiacynta Grzyb

Drugi dom. Sześć tygodni, które zmieniły moje spojrzenie na świat – Rwanda – Emilia Żukowska

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Rwanda

WOLONTARIAT SALVATTI.PL

1 lipca do 6 sierpnia 2026

Apolonia Niemira

 

Podaruję swój czas

 

„Podaruję swój czas” to hasło, które towarzyszyło mojej misji w Rwandzie. Dzisiaj, kiedy wracam myślami do tych pięciu tygodni, jestem przekonana, że nie mogłam znaleźć lepszego określenia tego, co chciałam zrobić.

Chciałam ofiarować swój czas, swoją pracę, swoje umiejętności, a przede wszystkim swoją obecność drugiemu człowiekowi. Nie przypuszczałam jednak, że ten dar wróci do mnie z taką siłą.

Od dawna interesowała mnie Afryka. Wiele słyszałam o tym kontynencie, o życiu jego mieszkańców, o Kościele katolickim i pracy misjonarzy. Marzyłam, aby poznać ten kraj nie jako turystka, lecz jako wolontariuszka. Ukończenie sześciomiesięcznego kursu, otrzymanie certyfikatu i krzyża misyjnego oraz skierowanie do Rwandy sprawiły, że mogłam spełnić swoje marzenie.

Na misję wyjechałyśmy w czteroosobowej grupie wolontariuszek. Razem z Zosią spędziłyśmy pierwsze dwa tygodnie w Masace. Później zamieniłyśmy się z dwiema pozostałymi wolontariuszkami i wyjechałyśmy do Ruhango, gdzie posługują Siostry Pallotynki.

 

Masaka, spotkania i codzienna pomoc

 

Masaka była dla mnie przede wszystkim czasem spotkań z ludźmi i odkrywania, że nawet najprostsza pomoc może mieć ogromne znaczenie.

Jednym z miejsc, w których pracowałam, była szwalnia. Zatrudnionych było tam dziesięć kobiet, które szyły mundurki szkolne dla dziewcząt i chłopców. Maszyny były już elektryczne, ale warunki pracy bardzo trudne. W pomieszczeniu panował ogromny upał, nie było wentylacji, a przez okna mocno prażyło słońce. Chętnych do pracy było więcej niż dostępnych stanowisk, dlatego kobiety pracowały na zmianę.

Pomagałam przy szyciu, drobnych wykończeniach i prasowaniu. Kobiety nie znały języka angielskiego, więc porozumiewałyśmy się za pomocą translatora. Mimo bariery językowej szybko znalazłyśmy sposób, by się rozumieć. Było przy tym wiele śmiechu, gestów, pokazywania sobie różnych rzeczy i ogromnej życzliwości. Czasem wystarczył uśmiech, spojrzenie, prosty gest albo wspólna praca, aby poczuć wzajemną bliskość.

 

Ważnym doświadczeniem było również spotkanie z młodymi dziewczętami, które przygotowują się do życia zakonnego. Usiadłyśmy razem w ogrodzie i zaczęłam uczyć je szydełkowania. Powstały piękne opaski na głowę. Było dużo radości, rozmów i śmiechu, a w pewnym momencie zaczęłyśmy wspólnie śpiewać.

Kiedy założyłyśmy wykonane przez siebie opaski, zobaczyłam na ich twarzach ogromną radość. Ich uśmiechy bardzo mnie wzruszyły. Był to jeden z tych drobnych, a jednocześnie niezwykle pięknych momentów, które pozostają w pamięci na długo.

Pomagałam również w przychodni zdrowia. Zosia, która wkrótce zostanie lekarzem, mogła towarzyszyć miejscowemu lekarzowi i zdobywać doświadczenie. Ja zajmowałam się między innymi sprzątaniem przychodni. Ku mojemu zaskoczeniu odkryłam, że ta prosta praca dała mi wiele radości i poczucie, że jestem naprawdę potrzebna. Mogłam też zobaczyć, jak wyposażone są poszczególne gabinety.

 

Ruhango i praca w szkole

 

Po dwóch tygodniach przeniosłyśmy się do górskiego miasta Ruhango. Tam razem z koleżanką pracowałyśmy w szkole nad przygotowaniem 17 książek dla dzieci w języku angielskim. Zawierały one zarówno treści świeckie, jak i religijne. Do poszczególnych tekstów trzeba było przygotować ilustracje, opracować je komputerowo, wydrukować, wkleić, a następnie złożyć i oprawić całe książeczki.

Przygotowałyśmy również nowe afisze i pomoce dydaktyczne do szkoły w językach angielskim i francuskim, ponieważ stare były już bardzo zniszczone. Mogłam w ten sposób wykorzystać swoje umiejętności plastyczne. Rysowałam części garderoby i różne przedmioty, a następnie podpisywałam je w odpowiednich językach. Ta praca sprawiała mi wiele radości, ponieważ mogłam wykorzystać to, co lubię i potrafię.

 

Boisko, które zobaczyłam własnymi oczami

 

Jest jeszcze jeden bardzo ważny element mojej misji w Ruhango. To powstające boisko szkolne. Jednym z celów naszej misji było wsparcie jego budowy. Pieniądze na ten cel były zbierane jeszcze w Polsce, między innymi podczas sprzedaży rwandyjskiej kawy i herbaty w naszych parafiach oraz poza nimi.

Podczas pobytu w szkole miałam niezwykłą możliwość obserwowania, jak ten cel powoli staje się rzeczywistością. Niemal każdego dnia wychodziłam na zewnątrz i z zachwytem patrzyłam, jak szybko postępują prace. Z dnia na dzień było widać ogromny wysiłek ludzi i coraz wyraźniejsze efekty ich pracy.

Szczególnie poruszył mnie sposób, w jaki pracowali. Bez ciężkiego sprzętu i maszyn, w ogromnym upale, własnymi rękami wykonywali pracę, która u nas wymagałaby użycia specjalistycznego sprzętu. Posługiwali się szpadlami, łopatami i kilofami. Mieszali cement z piaskiem, rozłupywali kamienie i przenosili je w przygotowanych do tego nosidłach. Widziałam również kobiety niosące kamienie na głowach.

Patrzyłam na to z ogromnym podziwem, ale także z drżeniem w sercu. Była to dla mnie lekcja pokory, a jednocześnie świadectwo niezwykłej siły i determinacji. Mimo ciężkiej pracy ludziom nie brakowało uśmiechu. Towarzyszyło im też pozdrowienie: „Amakuru? Ni meza!”, czyli „Jak się masz? Dobrze!”.

Wierzę, że już wkrótce boisko zostanie ukończone i szkoła nie będzie musiała zostać zamknięta. Patrzyłam na postęp prac i myślałam, że oto widzę owoc naszej wspólnej pracy.

Dziękuję wszystkim, którzy wsparli ten projekt, nawet poprzez drobne gesty. Patrząc na powstające boisko, chyba właśnie wtedy najmocniej poczułam, że pomaganie ma sens. Szczególnie wtedy, gdy można zobaczyć, że za naszym małym gestem dzieje się coś dobrego i prawdziwego.

Wierzę, że kolejne osoby, które są już w Masace, odwiedzą Ruhango i zobaczą ukończone boisko.

 

Był również czas na pomoc siostrom w kuchni. Pewnego dnia usmażyłam placki ziemniaczane, które wspólnie zajadałyśmy. Było przy tym dużo śmiechu i rozmów o polskim jedzeniu oraz naszych zwyczajach. Takie zwyczajne chwile okazały się niezwykle ważne.

 

Ludzie, których spotkałam

 

Siostry Pallotynki otaczały nas troską, cierpliwością i wyrozumiałością. Dbały o nas i stale pytały o nasze samopoczucie oraz potrzeby. Szczególnie mocno odczułam ich życzliwość jako osoba starsza i niezbyt płynnie posługująca się językiem angielskim. Nigdy nie spotkałam się z ich strony ze zniecierpliwieniem. Wręcz przeciwnie, zawsze mogłam liczyć na pomoc i zrozumienie.

Ważną postacią podczas naszego pobytu był ksiądz doktor Andrzej Jakacki, misjonarz, który od ponad 30 lat posługuje w Rwandzie. Jest prawdziwą skarbnicą wiedzy o tym kraju i jego mieszkańcach. Pomagał nam poznawać Rwandę nie tylko od strony codziennego życia, ale także jej historii, kultury i wiary.

Dzięki niemu mogłam pojechać do Kibeho, miejsca objawień Matki Słowa. Spotkanie z wizjonerką Nathalie, Natalią, było dla mnie przejmującym i głębokim przeżyciem.

Poznałam również siostry Franciszkanki Służebnice Krzyża, prowadzące szkołę z internatem dla około 200 niewidomych dzieci. Zobaczyłam tam ogrom pracy, serca i poświęcenia, a także niezwykłą gospodarność i porządek. Dzieło to przypominało mi miejsce, które znamy z Polski, czyli Laski.

Ta szkoła z internatem jest jednym z największych projektów pomocowych, jakie Polska zrealizowała w Afryce. Nie chodzi jednak tylko o budynki, w których dzieci znalazły bezpieczny dach nad głową i możliwość nauki. Najważniejsze są uwaga, opieka i poczucie, że każde z tych dzieci jest ważne. To miejsce, w którym można naprawdę poczuć, że pomoc ma sens, jeśli za każdym działaniem stoi człowiek i jego otwarte serce.

Miałam także możliwość spotkać się z siostrą Anną ze Zgromadzenia Sióstr od Aniołów, która posługuje w hospicjum. To kolejne miejsce, które głęboko zapada w serce. Patrząc na poświęcenie sióstr i ich troskę o chorych, można zobaczyć, jak wiele dobra człowiek potrafi ofiarować drugiemu człowiekowi.

Rwanda to przede wszystkim ludzie

 

Rwanda pozostanie dla mnie przede wszystkim krajem ludzi, a szczególnie dzieci.

W czasie wolnym chętnie spotykałam się z miejscową ludnością. Były ciepłe pozdrowienia, uśmiechy, uściski, drobne upominki i zwyczajne, piękne ludzkie gesty. Dzieci bardzo szybko skradły moje serce. Ich radość, ciekawość świata i spontaniczność były niezwykle wzruszające.

Każde takie spotkanie, na ulicy, na placu zabaw, w przychodni czy w kościele, pozostawiło we mnie ślad, który trudno wyrazić słowami.

Wzruszenie mieszało się jednak z przejęciem, ponieważ zobaczyłam prawdziwą biedę. Nie taką, o której czyta się w książkach, lecz biedę widoczną gołym okiem. To zupełnie inne doświadczenie. Zobaczyłam również ogromne kontrasty społeczne. Skłoniło mnie to do głębokiej refleksji nad tym, jak bardzo różne może być życie ludzi w różnych częściach świata.

 

Lekcja pokory

 

Dla mnie osobiście ta misja była wielkim wyzwaniem. Jako seniorka, słabiej znająca język angielski, nie zawsze czułam się pewnie. Bywały chwile naprawdę trudne, zarówno pod względem fizycznym, jak i psychicznym.

Często wieczorami, leżąc w łóżku, długo nie mogłam zasnąć. Wracałam myślami do wypowiedzianych słów i sytuacji, zastanawiając się, czy dobrze coś powiedziałam i czy zostałam właściwie zrozumiana. Była to dla mnie prawdziwa lekcja pokory.

Pojawiały się momenty zwątpienia, ale po nich przychodziły chwile, w których zbierałam siły i szłam dalej. Dzisiaj wiem, że moje obawy były znacznie większe niż rzeczywiste trudności. Spotkałam się z ogromną cierpliwością Sióstr Pallotynek oraz nieocenioną pomocą mojej towarzyszki Zosi. Uśmiech drugiego człowieka okazał się najlepszą nagrodą. Przekonałam się, że dobro nie potrzebuje wspólnego języka.

 

Otrzymałam więcej, niż dałam

 

Dziś, kiedy patrzę na te pięć tygodni, mam poczucie, że otrzymałam znacznie więcej, niż sama mogłam dać.

Pojechałam do Rwandy z myślą, że będę pomagać. Wróciłam z ogromnym bagażem doświadczeń, wzruszeń, spotkań i bezgranicznej wdzięczności. Przywiozłam ze sobą twarze napotkanych ludzi, uśmiechy dzieci, cierpliwość sióstr, wspomnienie wspólnej pracy, śpiewu, rozmów oraz wielu cudownych chwil, które pozostaną we mnie na zawsze.

Jednego tylko żałuję. Że zdecydowałam się na tę misję tak późno. Wcześniej nie było to możliwe, ale gdybym mogła cofnąć czas, zrobiłabym to wiele lat wcześniej.

Dlatego chcę opowiadać o tym doświadczeniu młodemu pokoleniu i zachęcać młodych ludzi do wyjazdów misyjnych. Nie tylko po to, aby nieść pomoc, ale również po to, aby uczyć się cierpliwości, pokory i wdzięczności. Przede wszystkim zaś po to, aby przekonać się, że nawet najmniejszy gest może mieć dla drugiego człowieka bezcenne znaczenie.

Dziś jeszcze mocniej rozumiem słowa: „Podaruję swój czas”. Wydawało mi się, że jadę do Rwandy, aby ofiarować coś od siebie. Tymczasem wróciłam z poczuciem, że to ja zostałam obdarowana.

 

 

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Tanzania

WOLONTARIAT SALVATTI.PL

26 maja do 26 czerwca 2026

Kamil Leśnicki

 

Więcej niż pomoc – spotkanie, które zostaje na całe życie

 

Mój wolontariat z Fundacją Salvatti był jednym z tych doświadczeń, które na długo pozostają w pamięci i zmieniają sposób patrzenia na świat. Wspólnie zaangażowaliśmy się w zbiórkę środków na budowę kaplicy w Afryce. Naszym celem było zgromadzenie całej potrzebnej kwoty i dzięki zaangażowaniu wielu osób udało się go osiągnąć. Na miejscu mogliśmy rozpocząć budowę kaplicy, która będzie służyć lokalnej społeczności przez wiele kolejnych lat.
Sam wyjazd dał mi jednak znacznie więcej niż możliwość uczestniczenia w realizacji projektu. Mieliśmy okazję pomagać mieszkańcom, spędzać czas z dziećmi oraz organizować wspólne zabawy i zajęcia sportowe. Poprzez ruch i zabawę pokazywaliśmy dzieciom różne formy aktywności, a jednocześnie sami uczyliśmy się od nich radości, otwartości i wdzięczności za najmniejsze rzeczy.

Bardzo ważnym elementem tego doświadczenia było również uczestnictwo we wspólnych mszach oraz poznawanie codziennego życia tamtejszej wspólnoty. Pozwoliło mi to jeszcze lepiej zrozumieć, jak wielkie znaczenie mają obecność, solidarność i budowanie relacji, niezależnie od miejsca, języka czy kultury.
Ten wolontariat pokazał mi, że pomaganie to coś znacznie więcej niż wsparcie materialne. To przede wszystkim spotkanie z drugim człowiekiem, dzielenie się swoim czasem, energią i sercem. Z tego doświadczenia płynie dla mnie jedna ważna myśl. Naprawdę warto angażować się w pomoc, bo często dając coś od siebie, otrzymujemy doświadczenia i lekcje, które pozostają z nami na całe życie.

 

 

Uroczysta Msza Święta pod gołym niebem oficjalnie rozpoczęła budowę kaplicy i przedszkola w masajskiej wiosce.

 

O projekcie – od redakcji

 

Wolontariat Kamila i Pawła był częścią projektu budowy Centrum Edukacji i Integracji w Ndotoi w Tanzanii. Powstający budynek będzie pełnił dwie niezwykle ważne funkcje. Stanie się zarówno kaplicą, jak i salą przedszkolną dla dzieci z lokalnej społeczności Masajów. Dzięki temu miejsce będzie służyć mieszkańcom przez cały tydzień jako przestrzeń modlitwy, spotkań i edukacji.

Ndotoi to niewielka parafia położona w centralnej Tanzanii, gdzie wiele wspólnot nie ma stałego miejsca do sprawowania liturgii. Msze Święte często odbywają się pod drzewami, a warunki pogodowe potrafią przerwać nabożeństwo lub utrudnić codzienne funkcjonowanie wspólnoty. Jednocześnie Kościół pełni tam ważną rolę społeczną i edukacyjną, wspierając dzieci i rodziny w miejscu, gdzie dostęp do podstawowej infrastruktury jest ograniczony.

Projekt zakładał nie tylko budowę ścian i dachu. Obejmował również wykonanie fundamentów, podłogi, montaż okien i drzwi, organizację transportu materiałów oraz współpracę z lokalnymi wykonawcami. Ważnym elementem misji było także zaangażowanie mieszkańców, którzy wspólnie z wolontariuszami uczestniczyli w przygotowaniu terenu i kolejnych etapach budowy. Dzięki temu powstające centrum od początku było tworzone przez społeczność i dla społeczności.

Najważniejszym celem całej inicjatywy było stworzenie miejsca, które otworzy dzieciom dostęp do edukacji już od najmłodszych lat. Dla wielu z nich przedszkole w Ndotoi będzie pierwszą szansą na regularną naukę i rozwój bez konieczności pokonywania długich odległości każdego dnia. Kaplica i sala przedszkolna mają stać się przestrzenią wspierającą rozwój duchowy, edukacyjny oraz integrację całej lokalnej wspólnoty.

 

Kim są Masajowie?

 

Masajowie to jeden z najbardziej rozpoznawalnych ludów Afryki Wschodniej. Zamieszkują północną Tanzanię i południową Kenię, głównie tereny sawann i rozległych równin w okolicach Serengeti, Ngorongoro i Masai Mara. Posługują się własnym językiem maa, choć wielu z nich mówi również po suahili. Od pokoleń prowadzą półkoczowniczy tryb życia, a podstawą ich utrzymania jest hodowla bydła, kóz i owiec. Zwierzęta są dla Masajów nie tylko źródłem pożywienia i dochodu, ale także ważnym elementem ich kultury i tradycji. Charakterystyczne są ich czerwone stroje, bogato zdobiona biżuteria z koralików oraz silne przywiązanie do życia we wspólnocie.

Masajowie mieszkają w tradycyjnych osadach nazywanych boma lub manyatta. Każda osada składa się z kilku niewielkich chat ustawionych w kręgu i otoczonych ogrodzeniem z ciernistych gałęzi, które chroni mieszkańców oraz zwierzęta przed dzikimi zwierzętami. Chaty budowane są ręcznie, głównie przez kobiety, z materiałów dostępnych w najbliższym otoczeniu. Ich konstrukcję tworzą gałęzie i drewniane pale, a ściany pokrywa mieszanka gliny, błota, trawy i krowiego nawozu, który po wyschnięciu staje się trwałym materiałem budowlanym. Dachy najczęściej pokrywane są trawą lub strzechą.

Wnętrza chat są bardzo skromne. Zwykle składają się z jednego lub dwóch niewielkich pomieszczeń, w których znajduje się miejsce do spania oraz palenisko służące do gotowania i ogrzewania. W wielu wioskach nadal nie ma dostępu do bieżącej wody, kanalizacji ani elektryczności, dlatego codzienne życie mieszkańców opiera się na prostych rozwiązaniach i wzajemnej współpracy całej społeczności. Dzieci często muszą pokonywać wiele kilometrów, aby dotrzeć do szkoły, dlatego budowa kaplicy i sali przedszkolnej w Ndotoi ma tak duże znaczenie dla rozwoju i przyszłości lokalnej wspólnoty.

 

 

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Rwanda

WOLONTARIAT SALVATTI.PL

1 lipca do 6 sierpnia 2026

Milena Nockowska-Bernardziak

 

Misja, która pozostanie w moim sercu

„A nade wszystko przyodziejcie się w miłość, która jest więzią doskonałości”.
To właśnie ten cytat był motywem przewodnim mojej misji w Afryce. Od pierwszych dni pobytu w Rwandzie wiedziałam i czułam, że moje pokłady ludzkiej miłości do drugiego człowieka są tak duże, że jestem w stanie obdarować nimi wszystkich potrzebujących. Poświęcony czas, umiejętność słuchania i dostrzegania potrzeb drugiego człowieka okazały się na wagę złota. Bardzo się cieszę, że mogłam uczestniczyć w zwykłej codzienności, zajęciach warsztatowych oraz przygotowaniu afrykańskiej szkoły na nowy rok edukacyjny.

 

Masaka – pierwsze dni wśród sióstr pallotynek

Pierwsze dni spędziłam w Masace, gdzie siostry pallotynki z wielką starannością pokazywały mi okolicę i opowiadały o organizacji swojej pracy oraz powołaniu. Kolejne dwa tygodnie mieszkałam w Ruhango, miejscu, gdzie znajduje się Sanktuarium Bożego Miłosierdzia. Wspólne życie z siostrami było dla mnie bardzo ważnym doświadczeniem. Ich serdeczność i gościnność przeszły moje najśmielsze oczekiwania. Siostry żyją skromnie, ale dbają o swoich gości i z przyjemnością angażowały mnie w swoje codzienne obowiązki. Wspólne gotowanie, pranie i prasowanie bardzo nas do siebie zbliżyły. Było dużo rozmów. Uczyłam się również języka kinyarwanda, który jest prosty, ale bardzo specyficzny. Więź, jaka się między nami nawiązała, mam nadzieję, że przetrwa na lata.

 

Ruhango – szkoła, codzienność i uroczystość zakończenia roku

Od rana do południa chodziłam do szkoły. Przygotowywałam dyplomy na zakończenie roku, dekoracje sal lekcyjnych oraz uczestniczyłam w pięknym wydarzeniu, podczas którego udzielano sakramentów i uroczyście wręczano świadectwa. Na sali obecne były lokalne władze, które z wielką wdzięcznością dziękowały Pallotyńskiej Fundacji Misyjnej Salvatti za fundusze na wybudowanie boiska szkolnego. Bez niego szkoła dalej nie mogłaby w pełni funkcjonować. Uroczystość była bardzo pięknie przygotowana. Towarzyszyły jej występy dzieci oraz wyjątkowe przemówienia ważnych osobistości. Bardzo mnie zaskoczyło, jak nadzwyczajnie to wszystko wyglądało.

 

Sanktuarium – wiara, która wzrusza

Często chodziłam do Sanktuarium Bożego Miłosierdzia, gdzie całodobowo odbywała się adoracja. To miejsce było dla mnie niezwykle ujmujące. Pełne ludzi, którzy z wielkim zaangażowaniem modlili się do Boga. Małe dzieci, młodzież i starsi – wszyscy razem. Widok był wzruszający i wywoływał ogromną radość serca.
W czasie pobytu w Ruhango miałam również możliwość poznać lokalną społeczność, towarzyszyć jej w codzienności i obserwować zachowania ludzi względem białego człowieka. Dzieci bardzo chętnie odwzajemniały uśmiech, lgnęły do nas i przytulały się. Dorośli byli bardziej zdystansowani, mało ufni i raczej smutni. Skrajne ubóstwo, zrezygnowanie i brak perspektyw były tego powodem. Byli też ludzie ciekawi, którzy sami zapraszali do rozmowy, dotykali mojej skóry, rąk i włosów. Było w tym dużo zwyczajnej ludzkiej ciekawości.

 

Codzienność Rwandyjczyków

Widziałam, jak dużą więź mają ze sobą rodziny, często żyjące w wielopokoleniowych „domach”. Domach z gliny, blachy czy też zbudowanych zwyczajnie z tego, co dała natura. Brak podstawowego wyposażenia, kuchni, łazienki czy prądu pokazały mi, jak można cieszyć się z małych rzeczy i jak bardzo docenia się to skromne życie. Przy domach zlokalizowane są paleniska, na których przygotowywane są posiłki – proso, ryż, a w wyjątkowych przypadkach fasola czy banany. Wody bieżącej brak.
Nie wszystkie dzieci chodzą do szkoły, ponieważ nauka w Rwandzie jest płatna, dlatego tylko nieliczni mają możliwość edukacji. Mimo biedy i braku zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych widać w Rwandyjczykach ogromną chęć życia. To ludzie z wielkimi marzeniami, podejmujący się wszelkich prac na rzecz rodziny i dbający o relacje z drugim człowiekiem. Nie ma tam takiego pośpiechu, gonitwy i braku czasu dla bliskich, jaki często znamy z naszego życia. Dzieci nie korzystają z telefonów, gdyż zwyczajnie ich nie posiadają. Spędzają ze sobą czas, grają w piłkę, tańczą i śpiewają.

Camp dla dzieci – bransoletki, zabawa i ogromna radość

Po dwóch tygodniach wróciłam do Masaki, gdzie właśnie rozpoczął się camp dla dzieci szkolnych. Codziennie brałam udział w warsztatach artystycznych. Wielką popularnością okazały się ręcznie robione bransoletki. Już po pierwszym dniu uczestników było tak dużo, że dzieci ledwo mieściły się przy stole. Każdego dnia starałam się, aby przygotować inne działania. Wraz z moją koleżanką Angeliką zdobyłyśmy zaufanie wychowawcy, który bez problemu powierzał nam dzieci pod opiekę. Poza bransoletkami wykonywałyśmy z dziećmi prace plastyczne i techniczne oraz prowadziłyśmy zajęcia ruchowe.
Każdego dnia od samego rana witała nas duża gromada chłopców i dziewczynek, którzy z niecierpliwością czekali na kolejne nasze pomysły. Fenomenem był fakt, że uczestnicy naszych warsztatów byli niesamowicie zdyscyplinowani, zainteresowani i wdzięczni za każdą naszą aktywność. To był naprawdę piękny czas.

 

Życie z siostrami – trochę jak dom

Codzienne życie z siostrami pomagało mi w tęsknocie za domem. Przygotowywałam polskie specjały, takie jak gołąbki czy placuszki, które bardzo wszystkim smakowały. Życzliwość sióstr, empatia i gościnność często mnie zaskakiwały. Dostałam od nich upominki oraz dużo ciepłych i wdzięcznych słów. W Masace ludzie byli bardziej otwarci. Zapraszali nas blisko swoich domów, opowiadali o swoim życiu i z wdzięcznością modlili się z różańcem.

 

Kibeho – miejsce objawień Maryjnych

Udało mi się wybrać na wycieczkę do Kibeho, miejsca objawień maryjnych. Poznałam Nathalie, która jest wizjonerką i przyjmuje wielu wiernych. Będąc tam na miejscu, odwiedziłam również siostry zakonne z Polski, które prowadzą ośrodek dla niewidomych. Mogłam podziwiać ich niezwykłe oddanie i poświęcenie na rzecz osób z niepełnosprawnościami.

 

Piękno Rwandy

Był też czas na zwiedzanie i doświadczanie piękna natury. Odwiedziłam Jezioro Kivu, Pałac Królów i plantację kawy. Czuję ogromną wdzięczność, że mogłam zobaczyć słonie żyjące na wolności i wspiąć się na górę Bisoke. Mogłam podziwiać niewiarygodne zachody słońca i skosztować przepysznego mango, którego smak okazał się niepowtarzalny – u nas takich nie ma.
Po Rwandzie najczęściej jeździ się mototaxi, którym i ja wybrałam się na niedzielną Mszę Świętą do przyszpitalnej kaplicy. Każdej niedzieli na Mszę chodziło bardzo dużo ludzi, a oprawa była tak piękna, że niejednokrotnie leciały mi łzy wzruszenia. Nauczyłam się również podstawowych kroków narodowego tańca oraz refrenu piosenki, do której tańczą Rwandyjczycy.

 

Pomoc, która ma znaczenie

Z Polski zawiozłam odzież i obuwie, które otrzymałam od darczyńcy. Przekazałam te rzeczy potrzebującym i doświadczyłam tym samym niesamowitej wdzięczności, łez wzruszenia i nadziei.
Zrozumiałam, jak ważne są słowa:
„Pomoc jednej osobie nie zmieni całego świata, ale może zmienić świat dla jednej osoby”.
To doświadczenie pokazało mi, że nawet niewielka rzecz może mieć dla drugiego człowieka ogromne znaczenie.

 

Hospicjum – spotkanie z cierpieniem

W ostatnich dniach odwiedziłam również hospicjum, w którym stacjonują siostry z Polski. Byłam bardzo wzruszona, kiedy słuchałam historii pensjonariuszy. Najbardziej utkwiła mi w pamięci historia młodej dziewczyny, która mieszkała wysoko w górach. Pewnego dnia, kiedy wracała do domu, do córeczki i męża, spadła z wysokości i złamała kręgosłup. Od tamtej pory nie porusza się samodzielnie i wraz z córeczką jest pod opieką sióstr.

Dzieci, których nie zapomnę

Na zawsze w moim sercu pozostaną dzieci z ulicy, które płakały w czasie naszego pożegnania. Dzieci, z którymi spędziłam najwięcej czasu. Najwięcej czasu na wysłuchiwaniu ich historii, na zabawie z nimi, tańcu, śpiewie i modlitwie. To właśnie te relacje najbardziej pokazały mi, jak ważna jest obecność drugiego człowieka.

 

Misja, która zmienia człowieka

W Rwandzie dzień zaczyna się około 6:30, a słońce zachodzi około 18:30. Czas szybko mija i mam wrażenie, że te pięć tygodni to jakby krótka chwila. Pojawiła się tęsknota i chęć powrotu do miejsca, które trochę przypomina dzieciństwo z dawnych lat – piękne, beztroskie i spokojne.
Przeżycia, jakie mi towarzyszyły, napełniły mnie pokorą, zrozumieniem i ogromnym szacunkiem do drugiego człowieka. Misja w Afryce, w Rwandzie, zmienia człowieka na zawsze. Pomaga zrozumieć, jak mądrze należy wspierać to, co sami zbudowali i stworzyli Rwandyjczycy.
Wiele rządów wykorzystuje Afrykę, jej zasoby i bogactwo, przyczyniając się do jej biedy. Afryka ma też piękne oblicze, które warto pokazywać. Ogromną wartość ma zapoznanie się z jej kulturą, zwyczajami i historią. I właśnie pokazując piękno Afryki, możemy jej pomóc. Jako wolontariuszka misyjna postrzegam Afrykę przez to, co widziałam, czego doświadczyłam i dzięki temu, co mam w sercu. Pomagać Afryce to pokazywać jej dobro innym ludziom.

 

 

 

 

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Indie

WOLONTARIAT SALVATTI.PL

20 lipca do 17 września 2026

Weronika Piórkowska

 

Dziecięca obecność, która zmienia postrzeganie świata i serce na zawsze

Decyzję o wyjeździe na dwa miesiące do Indii podjęłam na trzecim roku studiów indologicznych. Od zawsze pasjonowałam się kulturą Indii i różnorodnością tego kraju, jednak nie chciałam, aby wiedza zdobyta w toku studiów skończyła się na zwykłym świstku papieru potwierdzającym moje wykształcenie. Czułam w sercu potrzebę, by z moich studiów wynikło coś dobrego. Tak zdecydowałam się podzielić moją wiedzą i miłością z najbardziej potrzebującymi w Indiach. Bo jakie znaczenie ma nasza wiedza, jeżeli nie służy drugiemu człowiekowi? Kierując się tą myślą, zapisałam się na kurs wolontariacki, a resztę oddałam Bogu. Gdy myślę o pierwszych dniach misji w Indiach, nasuwa mi się tylko jedna myśl: „wszystko na odwrót”. Od pierwszych chwil Indie są dla misjonarza z Europy dużą lekcją pokory i cierpliwości. Aby się tu odnaleźć i dać z siebie jak najwięcej w misyjnej posłudze, trzeba odznaczać się dużą elastycznością i otwartym umysłem. W Indiach nikt się nie spieszy, a żadne deadline’y nie są problemem. Wszystko funkcjonuje w zupełnie innym rytmie, do którego można przywyknąć, a nawet ten sposób myślenia pokochać. Bo prawdę mówiąc, czy świat się zawali, jeśli zostaniemy godzinkę dłużej, żeby wypić indyjską herbatę z przyprawami? Nie. A ile będzie z tego radości, to już druga strona medalu. 🙂

I w tym miejscu warto przejść do kwestii indyjskiej gościnności, która skrada serca. Dzieci w Indiach od małego uczą się, że o gościa trzeba dbać. Kulturę gościnności wpaja się im poprzez naukę powiedzonek i rymowanek, a nawet poprzez przekazy zawarte w podręcznikach szkolnych. Oczywiście głównymi przekaźnikami tej pięknej tradycji są starsze pokolenia, które przekazują takie wzorce w codziennym życiu. I tu pojawia się kolejna kwestia: RODZINA. Rodzina i wszelkie relacje stanowią fundament kultury indyjskiej. To dla Hindusów jedna z największych wartości, a ujawnia się to choćby w sposobie mówienia. Języki indyjskie wykształciły wiele określeń opisujących różne stopnie pokrewieństwa, co na przykład w naszym polskim języku stopniowo zanika. Jednak nie chodzi tylko o języki indyjskie. Podczas mojej misji porozumiewałam się z dziećmi i innymi ludźmi głównie po angielsku i od razu dostałam miano „sister”, a następnie „mom”. Tam nikt nie zwraca się do siebie po imieniu. Do pani na targu powiemy „ciociu”, do pana na stacji paliw „wujku”, a do chłopca „młodszy bracie” albo „synu”. Myślę, że dzięki takim zachowaniom mogliśmy być tylko jeszcze bliżej siebie. Takie nazewnictwo burzyło niepotrzebne bariery i sprawiało, że nikt nie musiał udawać, że nie potrzebuje drugiego człowieka do życia. W dobie niezależności i samowystarczalności, jaka panuje w naszej kulturze, będzie mi tego bardzo brakować.

 

Nawiązując do tematu samowystarczalności, w Indiach ludzie nie próbują sobie wmówić, że się nawzajem nie potrzebują. Każdy w społeczeństwie ma swoją rolę i określone zadanie. Jeden gotuje, drugi zawozi, a trzeci uczy. Naprawdę z przyjemnością obserwuje się ich współpracę. To, że często tracą na tym dużo czasu, to już druga sprawa. Jednak wtedy należy się zastanowić, czy o ten czas tak naprawdę chodzi? To my, ludzie Europy, mamy taką straszną obsesję na punkcie marnowania czasu i z przykrością stwierdzam, że wcale nam to nie służy. Może właśnie chodzi o to, żeby być obecnym wśród ludzi? A to, że zajmie nam to chwilę dłużej i dałoby się coś zrobić szybciej, powinno być kwestią drugorzędną. Skoro już mowa o obecności, jest to niewątpliwie największa misyjna lekcja: sztuka bycia. Człowiek jedzie z planami, myśli o tym, ile to dzieci nauczy, jakie zabawy im pokaże, a na miejscu dochodzi do niego, że najważniejsze to TYLKO BYĆ, a czasem AŻ BYĆ.

 

Oczywiście dziecko można nauczyć hindi, angielskiego i ta wiedza zostanie mu w głowie. Ale można też nauczyć dziecko angielskiego w taki sposób albo podać mu ołówek do ręki w taki sposób, że na nowo uwierzy w miłość. Nigdy nie zapomnę, jak któregoś ranka, podczas odrabiania z dziećmi pracy domowej, chciałam pomóc jednemu z chłopców z zadaniem. Szybko zorientowałam się, że jest mu ciężko, ponieważ brakowało mu długopisu. Do tego nie miał żadnej podkładki pod zeszyt, siedząc po turecku na podłodze, a strony książki przeskakiwały jak szalone z powodu wiatraka wiszącego pod sufitem. Niewiele myśląc, wzięłam parę książek i podłożyłam mu pod zeszyt, tworząc mini biurko. Wręczyłam mu długopis, a na kartkach, które poruszały się od podmuchów powietrza, położyłam coś cięższego, by łatwiej było mu przepisywać. W tej chwili chłopiec zastygł, a po chwili stwierdził, że muszę go kochać, bo inaczej nie zrobiłabym tego wszystkiego. Ja natomiast byłam w szoku, jak niewiele wystarczy, by człowiek poczuł się kochany. Zrozumiałam, że przez te proste czyny dałam temu dziecku więcej niż poprzez naukę, którą później z nim kontynuowałam.

Niesamowite było dla mnie również to, ile radości sprawiało dzieciom jedzenie u ich boku. Gdy przychodził czas posiłku, każde dziecko z osobna, z nieopisaną szczerością i pragnieniem, prosiło, abym zajęła miejsce właśnie obok niego. Gdy już siadałam przy takim dziecku, rozpierały je ogromna duma i szczęście. To tylko udowadnia, jaką wartość ma zwykła obecność. Jest bezcenna. Indie to bez dwóch zdań kraj wielkiej kultury jedzenia. Jak wszystko inne może poczekać, tak na jedzenie zawsze trzeba znaleźć czas. Sposób, w jaki Hindusi podchodzą do spożywania posiłków, jest równie wspaniały. Jak sami mówią, angażują w to wszystkie zmysły. Nie chcą jeść sztućcami, ponieważ dzięki wykorzystywaniu dotyku rąk podczas jedzenia mogą być jeszcze bardziej „obecni” przy posiłku. Podobnie jest z siedzeniem na podłodze podczas jedzenia. Dzięki temu czują się bliżej ziemi, co daje im poczucie połączenia z naturą, a tym samym pozwala odbierać posiłek i delektować się nim na każdej możliwej płaszczyźnie. Ujmujące jest również to, jak ludzie w Indiach dzielą się jedzeniem. Największą formą zaszczytu i szacunku jest zjedzenie czegoś z czyjejś ręki. W naszej polskiej kulturze podanie jedzenia w ten sposób mogłoby zostać odebrane jako niegrzeczne. Podczas wyjazdu dzieci co chwilę, z proszącym wzrokiem, podawały mi do ust jakieś przekąski, z wielką nadzieją, że sprawię im tę przyjemność i zjem z ich, nierzadko brudnej, rączki. O tym, jak ważne jest jedzenie, świadczy również najczęściej zadawane pytanie: „Czy jadłeś?”. Jest ono oczywiście wyrazem ogromnej troski i uprzejmości. Brak spożywania posiłku jest sygnałem, że coś nas trapi, i powoduje wśród indyjskiej społeczności duże zmartwienie.

 

Oprócz zamiłowania do jedzenia dzieci i dorośli w Indiach uwielbiają muzykę i taniec. Dla nich każda pora jest dobra na taniec, ale co ważne, każdy utwór ma swój własny układ taneczny. Ponieważ większość piosenek pochodzi z indyjskich filmów, choreografie są już z góry znane i nawiązują do tych zaprezentowanych w filmie. Nie da się zapomnieć tego błysku w oku i poruszenia, które towarzyszyły włączeniu muzyki. A że sama uwielbiam tańczyć, tym bardziej jestem wdzięczna za każdą jedną piosenkę przetańczoną z dziećmi. 🙂 Ludzie w Indiach bardzo doceniali, gdy asymilowaliśmy się z ich kulturą. Bardzo ważne było dla nich to, że ubieram się i czeszę zgodnie z ich tradycją. Wielką wartość miało dla nich również to, że próbujemy jeść, pić, siedzieć i mówić tak jak oni. Ogromną radość i wrażenie zrobiło na nich to, że nauczyłam się modlić i śpiewać w ich lokalnym języku, telugu. Dzięki takim zachowaniom udało mi się zbudować prawdziwe więzi z ludźmi, a tym samym służyć im lepiej i bardziej. W takich momentach mogłam poczuć się naprawdę misjonarką, gdy moje czyny nie były „o mnie”, ale o „drugim człowieku”. Nie ukrywam, że jest to zupełnie inny rodzaj szczęścia.

 

Podczas mojej dwumiesięcznej misji codziennością było budzenie się o 5:00, aby o 6:00 być już gotową do nauki z dziećmi. O 7:30 zaczynała się modlitwa, po której jedliśmy śniadanie. O 8:30 dzieci wyjeżdżały do szkoły i wracały, w zależności od klasy, o 15:00, 17:00 lub 19:00. W czasie, gdy dzieci były w szkole, wraz z moim misyjnym bratem Albertem przygotowywaliśmy dla nich materiały do nauki i zabawy na dany dzień. Niekiedy były to zwykłe aktywności, jak siatkówka, a czasem bardziej pracochłonne przedsięwzięcia, takie jak bieg z przygotowanymi medalami i nagrodami. Nauka dzieci była jednym z trudniejszych zadań, ponieważ wiele z nich ma ogromne zaległości. Zdarzały się dzieci w wieku 14 lat, które nie umiały czytać ani pisać. Kolejnym wyzwaniem był język. Wielokrotnie, gdy chciałam coś wytłumaczyć dziecku w zakresie języka angielskiego, sama najpierw musiałam nauczyć się odpowiednich słów w lokalnym języku telugu. Było to bardzo pracochłonne doświadczenie, ale na tym polega misja i każdy wiedział, na co się pisał. 🙂 Od 15:00 do 20:30 spędzaliśmy czas z dziećmi na nauce, rozmowach i zabawach, by następnie usiąść do modlitwy i kolacji. O 21:00 wchodziliśmy z Albertem do naszych sypialni, totalnie wyczerpani. Dzieci potrafią być absorbujące, a do tego dwoje wolontariuszy na 38 dzieci i ich prace domowe to nie lada wyzwanie. Jednak szczęście, jakie odczuwaliśmy po każdym takim dniu, było nie do opisania. Moja mama, widząc mnie podczas naszych rozmów wideo, ciągle powtarzała, że widzi, iż jestem zmęczona, ale jednocześnie nigdy nie widziała mnie szczęśliwszej. I muszę przyznać, że coś w tym jest.

 

 

W słowach podsumowania chciałabym powiedzieć, że misja w Indiach nie jest dla każdego. Według mnie trzeba mieć w sobie naprawdę duże pokłady cierpliwości, gotowości na nieznane i pokory, aby się tu odnaleźć i przysłużyć czemuś większemu. Ja odnalazłam się tu całą sobą i czuję, że Bóg poprzez tę misję przemienił moje serce obecnością każdego dziecka z osobna. Głęboko wierzę również, że moja obecność w Indiach przynajmniej jednej osobie ułatwiła życie lub zmieniła je na lepsze. Jestem niezmiernie wdzięczna za wszystkich ludzi, których poznałam i którym pomogłam podczas pobytu w Indiach. Serdecznie dziękuję również wszystkim tym, którzy byli zaangażowani w moją misję. Dziękuję za wsparcie, modlitwę, pomoc finansową, wiarę i obecność. Dziękuję Fundacji, Monice i ks. Jerzemu za ich ogromne serca, bo dzięki nim możemy pomagać ludziom na całym świecie. Dziękuję koordynatorce Kasi, która przygotowała mnie do bycia misjonarką i okazała się nieocenionym wsparciem podczas misji. A najbardziej pragnę podziękować moim rodzicom i Albertowi, który towarzyszył mi przez cały czas naszej wspólnej misji.

 

Bez Was to by się nie udało.

 

 

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Kolumbia

WOLONTARIAT SALVATTI.PL

1 września do 15 października 2026

Michał Gorczyca

 

„Darmo otrzymaliście, darmo dawajcie” (Mt 10,8)

To właśnie te słowa, wypowiedziane przez Jezusa do apostołów, towarzyszyły mi podczas mojego wolontariatu. Wyjazd do Kolumbii był dla mnie czymś więcej niż tylko podróżą. Był okazją, by podzielić się tym, co potrafię, poznać ludzi żyjących w innej rzeczywistości i przekonać się, że czas poświęcony drugiemu człowiekowi może mieć znacznie większą wartość, niż nam się wydaje. Sześć tygodni spędzonych w Kolumbii było dla mnie czasem zaangażowania, spotkań z drugim człowiekiem oraz nauki. Wraz z moim kolegą Kubą gościliśmy u ks. Adama Kraszewskiego, któremu w tym miejscu serdecznie dziękuję. Naszym domem na czas wolontariatu była parafia Santa Mariana de Jesús Paredes w Medellín.

 

W ramach wolontariatu miałem możliwość prowadzenia zajęć z języka angielskiego dla młodzieży. To właśnie znajomość angielskiego może otworzyć przed młodymi ludźmi w Kolumbii nowe możliwości i drzwi do lepszej przyszłości. Poza naszymi głównymi obowiązkami, czyli nauką angielskiego naszych stypendystów, postanowiliśmy również zrobić coś dla parafian. Wieczorami spotykaliśmy się z nimi na zajęciach z języka polskiego, podczas których uczyliśmy podstaw naszego języka, ale również opowiadaliśmy o historii i kulturze Polski. Odzew był bardzo pozytywny, a nasi parafianie chętnie uczestniczyli w zajęciach. Dlatego zorganizowaliśmy dla nich również lekcje języka angielskiego, tak aby mieli szerszy wybór zajęć, a jednocześnie możliwość spędzenia wolnego czasu w ciekawy sposób.

 

Jednym z ważniejszych wydarzeń podczas wyjazdu był tak zwany Bazar Polsko-Kolumbijski. Tego dnia mogliśmy zaprezentować Polskę przede wszystkim od strony kulinarnej. Parafianie mieli okazję spróbować naszych specjałów, między innymi polskiej kiełbasy czy szarlotki.
Same przygotowania do bazaru musieliśmy rozpocząć już kilka dni wcześniej. Mieliśmy jednak to szczęście, że mogliśmy liczyć na pomoc naszych stypendystów i ich rodziców, szczególnie przy wypieku szarlotki, a właściwie szarlotek! Weekendy spędzaliśmy aktywnie z naszymi uczniami oraz ich rodzicami. Nie zabrakło licznych wycieczek i wspólnych atrakcji. Odwiedziliśmy między innymi Comuna 13, Jardín Botánico, a także wybraliśmy się na przejażdżkę konną.

Podczas pobytu w Kolumbii udało nam się również znaleźć trochę czasu wolnego. Dzięki temu mieliśmy okazję odwiedzić inne miasta tego kraju, takie jak Guatapé, Cartagena czy Bogota. Szczególnie wyjątkowa była dla mnie wizyta w stolicy. Udało mi się tam odwiedzić między innymi Museo Fernando Botero, poświęcone słynnemu kolumbijskiemu malarzowi i rzeźbiarzowi, który tworzył charakterystyczne, przerysowane postacie. W muzeum mogłem zobaczyć na własne oczy jego słynną, satyryczną reinterpretację dzieła Leonarda da Vinci, czyli „Grubą Monę Lisę”.

Sześć tygodni minęło bardzo szybko, jednak był to czas, który pozwolił mi spojrzeć szerzej na ideę wolontariatu. Wyjeżdżając, chciałem podzielić się swoją wiedzą i umiejętnościami. Doświadczyłem jednak, że wolontariat to coś więcej niż tylko realizowanie określonych zadań. To możliwość poznania innej rzeczywistości i kultury, a przede wszystkim, co najważniejsze, spotkanie z drugim człowiekiem, wysłuchanie jego historii i po prostu bycie obok. Ten czas napełnił mnie większymi pokładami cierpliwości, pokory i zrozumienia. Pozwolił mi również spojrzeć inaczej na wiele spraw. Wyjechałem z Kolumbii bogatszy o doświadczenia, spotkania i relacje, które na długo pozostaną w mojej pamięci.

 

 

 

 

 

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Rwanda

WOLONTARIAT SALVATTI.PL

11 sierpnia do 22 września 2026

Hiacynta Grzyb

 

„Wszystko, co uczyniliście jednemu z tych braci moich najmniejszych, Mnieście uczynili” (Mt 25, 40)

Są takie doświadczenia, na które czeka się bardzo długo, a kiedy w końcu stają się rzeczywistością, okazują się jeszcze piękniejsze, niż można było sobie wyobrazić. Nie jechałam do Rwandy z przekonaniem, że wiem, jak pomagać, ani z poczuciem, że mam już wszystkie odpowiedzi. Przede wszystkim pragnęłam poznawać ludzi, słuchać ich, uczyć się od nich i zobaczyć, jak wygląda ich codzienność. Chciałam też dzielić się miłością, którą sama otrzymuję, przez poświęcony czas, obecność i zwykłe, codzienne gesty. W ciągu półrocznego przygotowania do wyjazdu nieustannie towarzyszyły mi słowa: „Wszystko, co uczyniliście jednemu z tych braci moich najmniejszych, Mnieście uczynili”. Nie wiedziałam wtedy jeszcze, jak bardzo staną się one bliskie mojemu sercu.
Nasza misja prowadziła nas do szkoły podstawowej w Masace. Pojechałyśmy tam, by wspierać nauczycieli, przygotowywać i prowadzić zajęcia dla dzieci, a także obserwować potrzeby placówki i realizację projektu wyposażenia szkolnej stołówki, na który zbierałyśmy środki jeszcze w Polsce. Dzięki zbiórce internetowej oraz zbiórkom w naszych parafiach, przy wsparciu wielu osób, udało się zgromadzić środki na wyposażenie budynku stołówki, który wcześniej stał w stanie surowym. To zadanie miało dla nas szczególne znaczenie, ponieważ dawało uczniom szansę na zjedzenie dwóch posiłków podczas pobytu w szkole. Nie każde dziecko ma taką możliwość w swoim domu, dlatego szkoła staje się czymś znacznie więcej niż tylko miejscem nauki. Jest również miejscem, w którym dzieci mogą zaspokoić swój głód. Pamiętam wszystkie rozmowy, spotkania i starania, dzięki którym ten cel stawał się coraz bardziej realny, dlatego tak wiele znaczyło dla mnie zobaczyć, że za tym projektem stoją konkretne dzieci, nauczyciele i ich codzienne potrzeby.

Po wylądowaniu w Rwandzie pierwsze dwa dni spędziłyśmy na zaaklimatyzowaniu się i poznawaniu nowego miejsca. Zamieszkałyśmy u Sióstr Pallotynek, które bardzo szybko przestały być dla nas po prostu gospodyniami. Stały się nam bardzo bliskie i stworzyły przestrzeń, w której mogłyśmy czuć się jak w domu. Wspólne posiłki, modlitwa, codzienna wieczorna adoracja, pomaganie w kuchni, a przede wszystkim rozmowy z Siostrami i Nowicjuszkami, to wszystko z czasem stało się naszą codziennością. Dziś szczególnie ciepło wspominam te wspólne chwile, troskę, gościnność i sposób, w jaki potrafiły przyjąć nas do swojego życia.

 


Codziennie wstawałyśmy około 6 rano i po śniadaniu pieszo pokonywałyśmy drogę do szkoły. Pierwsze trzy tygodnie naszej misji poświęciłyśmy na przygotowywanie kilkunastu tysięcy podręczników dla uczniów. Naszym zadaniem było składanie poszczególnych kartek w odpowiedniej kolejności, dodawanie okładek, zszywanie oraz zaklejanie rogów. Była to praca wymagająca dokładności i cierpliwości, ale miała bardzo konkretny cel. Starałyśmy się pomagać, jak tylko mogłyśmy, mając świadomość, że dzięki naszej pracy uczniowie mają szansę otrzymać podręczniki na czas. Dawało nam to ogromne poczucie, że jesteśmy potrzebne. Kiedy dzieci po przerwie wakacyjnej wróciły do szkoły i zobaczyłyśmy, jak korzystają z książek, nad którymi wcześniej pracowałyśmy, poczułyśmy ogromną satysfakcję.
Potem przyszedł czas na bezpośrednią pracę z uczniami. Na początku najwięcej czasu spędziłam z najmłodszymi, dwu- i trzyletnimi dziećmi z Baby Class. Następnie przeniesiono mnie jako wsparcie wychowawcy do grupy starszych uczniów. Zazwyczaj na jednego nauczyciela przypada pod opieką ponad pięćdziesięcioro dzieci, więc w takich warunkach dodatkowa para rąk jest naprawdę potrzebna. Pomagałam w sprawdzaniu zadań, prowadzeniu zajęć z języka angielskiego, matematyki, kaligrafii czy języka francuskiego. Starałam się angażować dzieci, zachęcać je do nauki i znajdować sposoby, żeby zainteresować je tym, co akurat robiłyśmy, a przede wszystkim być wsparciem dla lokalnych nauczycieli.

 


Jednak z każdym dniem coraz bardziej rozumiałam, że nasza obecność w szkole nie polegała wyłącznie na realizowaniu programu nauczania. I to chyba było dla mnie najpiękniejsze doświadczenie. Zrozumiałam, że pomaganie nie zawsze musi oznaczać wielkie przedsięwzięcia. Czasami to cierpliwe tłumaczenie tego samego zadania po raz kolejny, wspólna zabawa, uśmiech i zwykłe zainteresowanie drugim człowiekiem. Nie chodziło o to, żeby zrobić coś spektakularnego czy mieć odpowiedź na każdą potrzebę, ale po prostu poświęcić dzieciom uwagę, przytulić, kiedy płakały, potrzymać za rękę albo cierpliwie czekać, aż przyjdą po nie rodzice.
Gdybym miała opowiedzieć o tym, co zapamiętałam najbardziej, byłyby to małe rączki wyciągające się, żeby wziąć mnie za rękę, dzieci, które płakały i uspokajały się dopiero w moim uścisku. Ich śmiech, ciekawość świata i radość z najmniejszych rzeczy. Każdego ranka szłam do szkoły ze świadomością, że ktoś już na nas czeka i chyba dopiero wtedy zrozumiałam, jak bardzo można przywiązać się do drugiego człowieka w tak krótkim czasie. Nie liczyłyśmy dni, a cieszyłyśmy się z tego, że możemy tam być i sprawić, że ktoś poczuje się zauważony, ważny i kochany. Chciałyśmy dzielić się z dziećmi miłością, którą same nosiłyśmy w sercach, a miałam poczucie, że to one obdarowały nas tym wszystkim jeszcze hojniej.

 

Na początku na ulicach zwracałyśmy na siebie uwagę, ale z czasem mieszkańcy zaczęli nas rozpoznawać. Dzieci machały nam na ulicach, wołały nas i podbiegały, żeby się przywitać. To było niezwykłe uczucie, znaleźć się tak daleko od własnego domu, a jednocześnie stopniowo poczuć, że jest się częścią jakiejś społeczności. Ogromnie poruszyła mnie życzliwość i otwartość ludzi, których spotykałyśmy. Wielokrotnie słyszałyśmy słowa wdzięczności za naszą misję.
Pobyt w Rwandzie pozwolił mi też inaczej spojrzeć na codzienność i na to, co uznajemy za ważne. Przyjechałyśmy z Europy, z miejsca, w którym często dużo uwagi poświęca się rzeczom materialnym, planom i marzeniom, temu, co jeszcze chcemy osiągnąć. Tymczasem tam bardzo mocno odczułam wartość relacji, wspólnoty i obecności drugiego człowieka.

Nie sposób opowiadać o Rwandzie bez wspomnienia o kontrastach, które towarzyszyły nam niemal każdego dnia. Z jednej strony widziałyśmy nowoczesne budynki, rozwijającą się stolicę, piękną, kolorową architekturę. Z drugiej strony ubóstwo, dzieci chodzące boso i ludzi, dla których ciepły posiłek nie zawsze był oczywistością.
Szczególnie poruszające były dla mnie tamtejsze uroczystości religijne. Msze potrafiły trwać kilka godzin, towarzyszyły im procesje, śpiewy, tańce i niezwykła radość wspólnego świętowania. Ludzie w piękny sposób wyrażali swoją wdzięczność. Przynosili do ołtarza to, czym mogli się podzielić, na przykład papier toaletowy, a nawet kozę. Patrząc na to wszystko, można było dostrzec, że choć większość z tych ludzi nie ma wiele, potrafią z ogromną radością wielbić Boga.
Poczucie wspólnoty było widoczne również na co dzień. W każdą ostatnią sobotę miesiąca odbywa się Umuganda. Mieszkańcy wychodzą z domów, by wspólnie sprzątać ulice i zadbać o swoje sąsiedztwo. Miałyśmy okazję uczestniczyć w wielu lokalnych wydarzeniach, a jednym z najbardziej wyjątkowych był festiwal tańca i śpiewu narodowego oraz jubileusz pięćdziesięciolecia Zgromadzenia Sióstr Pallotynek, który był dla nas niezwykłym doświadczeniem wspólnoty i radości. Świętowanie trwało prawie 16 godzin. Był to czas pełen regionalnego jedzenia, tańców w pięknych, tradycyjnych strojach, śpiewów i przemów, podczas którego mogłyśmy zobaczyć, jak silne więzi łączą tę wspólnotę.
Miałyśmy również okazję odwiedzić sanktuarium w Kibeho, miejsce objawień maryjnych, oraz spotkać się z wizjonerką Nathalie, co było dla nas niezwykle wyjątkowym przeżyciem.

 

Był też czas na podziwianie piękna afrykańskiej przyrody, wycieczkę na safari z grupą polskich wolontariuszy i misjonarzem, bratem Zdzisławem, oraz wejście na wulkan Mount Bisoke.Jednak myślę, że jedną z najważniejszych lekcji, których nauczyła nas ta misja, była spontaniczność i otwartość na to, co przynosi kolejny dzień. Zdarzało się, że wieczorem dowiadywałyśmy się, że za kilka godzin wyruszamy na cały dzień na drugi koniec kraju. I choć nie zawsze wszystko szło zgodnie z planem, właśnie te nieoczekiwane sytuacje często przynosiły nam najwięcej radości.
Najmocniej zapamiętałam sytuacje, których nie mogłyśmy przewidzieć, ludzi spotkanych zupełnie przypadkiem i niespodziewane zaproszenia. Wielokrotnie miałam poczucie, że Bóg stawia na naszej drodze właściwych ludzi i daje nam to, czego akurat potrzebujemy. Były również takie chwile, w których bardzo osobiście doświadczałam obecności Boga. Nieraz przekonywałam się też, że potrafię więcej, niż sama się po sobie spodziewałam. Odczuwałam to jako łaskę i doświadczenie Jego obecności w codziennych sytuacjach.

Po sześciu tygodniach przyszedł czas na powrót, na który z pewnością nie byłyśmy gotowe. Trudno było spakować walizkę i zostawić miejsce, które przez chwilę było naszym domem, oraz odnaleźć się w rzeczywistości, w której zabrakło codzienności, do której tak bardzo się przywiązałam. Mam poczucie, że zostawiłam tam naprawdę dużą część siebie, a największą częścią mojego serca bez wątpienia pozostaną jednak dzieci. Ich szczerość, energia, ciekawość świata czy prosta radość z otrzymanego cukierka tworzyły naszą rzeczywistość i zostaną ze mną na długo.
Jechałam tam z przekonaniem, że będę pomagać, a wróciłam z poczuciem, że sama otrzymałam znacznie więcej, niż potrafiłam sobie wyobrazić. Zrozumiałam, że misja to przede wszystkim spotkanie, budowanie relacji i poświęcony czas. Każdego dnia uczyłam się cierpliwości, pokory, wdzięczności i dostrzegania dobra w najmniejszych rzeczach. Poznałam ludzi, którzy pokazali mi, jak wiele można dać drugiemu człowiekowi, samemu nie mając wiele. Jestem wdzięczna za dzieci, które pozwoliły nam stać się częścią ich małego świata, za Siostry, które przyjęły nas jak rodzinę, i za wszystkich ludzi, którzy okazali nam tyle życzliwości.
Chciałabym z całego serca podziękować każdemu, kto pomógł nam wyruszyć na tę misję i dołożył swoją cegiełkę, zarówno wpłatami, jak i modlitwą, dobrym słowem i wsparciem. Dziękuję, że zechcieliście być częścią tej misji i byliście z nami na odległość.
Muszę wspomnieć też o Emilce, z którą przez sześć tygodni dzieliłam właściwie każdą chwilę. Byłyśmy razem w radościach, zmęczeniu i tych momentach, w których brakowało nam domu. Jestem ogromnie wdzięczna, że właśnie z Nią mogłam przeżyć ten piękny rozdział.
To doświadczenie obudziło we mnie jeszcze większe pragnienie wyjazdu na kolejne misje, bo ten czas pokazał mi, że kiedy otwieramy serce na drugiego człowieka, sami wracamy z czymś, czego nie da się kupić ani zaplanować.

 

 

 

 

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Rwanda

WOLONTARIAT SALVATTI.PL

11 sierpnia do 22 września 2026

Emilia Żukowska

 

Wszystko, co otrzymałam, chcąc służyć innym

Niedawno wróciłam z sześciotygodniowej misji w szkole w Rwandzie. Choć przed wyjazdem słyszałam i czytałam wiele relacji innych wolontariuszy, dziś wiem, że żadne słowa nie są w stanie w pełni opisać tego doświadczenia. Wiem, że moja obecność w Rwandzie nie była przypadkowa. Była kontynuacją pięknego dzieła, które zapoczątkował mój ksiądz proboszcz, posługujący przez dziesięć lat w Papui-Nowej Gwinei. Od dziecka słuchałam jego opowieści o misjach i to właśnie one zainspirowały mnie do tego, by otrzymane od Boga talenty wykorzystywać, służąc innym ludziom. Mam zaledwie 21 lat i przyznam szczerze, że nie mogłam sobie wyobrazić piękniejszego daru niż możliwość wyjazdu na misję w tak młodym wieku. To doświadczenie stało się dla mnie najważniejszą lekcją życiową, jaką dotychczas otrzymałam. Przewartościowało moje spojrzenie na świat i pomogło mi zrozumieć, jakimi wartościami chcę kierować się w przyszłości.
Żegnając się z bliskimi i wsiadając do samolotu lecącego prosto do Rwandy, nie miałam jeszcze świadomości, co tak naprawdę mnie czeka. Wiedziałam, że jadę pomagać, ale nie przypuszczałam, jak wiele sama otrzymam.

 


Drugi dom, wspólnota, która stała się rodziną

Podczas pobytu razem z koleżanką Hiacyntą mieszkałyśmy u Sióstr Pallotynek. Nawet teraz, kiedy myślę o Siostrach Pallotynkach, łzy same napływają mi do oczu. Stworzyły nam miejsce, które z całą pewnością mogę nazwać drugim domem. To właśnie od nich uczyłyśmy się oddania drugiemu człowiekowi, poświęcenia i przede wszystkim bezinteresownej miłości. Przez sześć tygodni stałyśmy się częścią ich wspólnoty. Dzięki nim bardzo szybko poczułyśmy się jak w domu. Nasza codzienność miała swój rytm. Wspólnie jadłyśmy śniadania, po których każda z nas wyruszała do swoich obowiązków. Niektóre Siostry również pracowały w szkole, inne posługiwały jako lekarki i pielęgniarki w prowadzonej przez zgromadzenie klinice. Po pracy ponownie spotykałyśmy się w domu. O godzinie 18.00 rozpoczynała się adoracja, po której wspólnie się modliłyśmy i zasiadałyśmy do kolacji. Te wieczory na zawsze pozostaną w moim sercu. Wspólne posiłki, modlitwa i rozmowy pokazały mi, jak niewiele potrzeba, by poczuć się częścią czyjejś rodziny. Mimo że znałyśmy się zaledwie od kilku tygodni, dzięki otwartości Sióstr miałyśmy wrażenie, jakbyśmy znały się od lat. Zależało im również na tym, abyśmy mogły poznać lokalną kulturę i tradycje. Dlatego często zapraszały nas na różnego rodzaju uroczystości. Jednym z wydarzeń, które szczególnie zapadło mi w pamięć, było świętowanie 50-lecia założenia Zgromadzenia Sióstr Pallotynek. Tego dnia mogłyśmy doświadczyć prawdziwego świętowania! Wszystko rozpoczęło się wyjątkową Mszą Świętą, która trwała ponad pięć godzin. Był to czas modlitwy, śpiewu, tańca i dziękczynienia za dar powstania zgromadzenia. Następnie rozpoczęła się uroczysta celebracja, pełna przemówień, wspólnego jedzenia i prezentów. Po kolejnych kilku godzinach przyszedł czas na mniej oficjalne świętowanie w gronie najbliższych. Nie zabrakło tańców, muzyki i radości. Całość, od momentu wyjazdu z domu do powrotu, trwała około 16 godzin. Dlaczego to wydarzenie tak bardzo zapadło mi w pamięć? Nie tylko ze względu na niezwykłą oprawę czy długość uroczystości, ale przede wszystkim dzięki ludziom, którzy sprawili, że mogłyśmy poczuć się częścią tej pięknej wspólnoty. Było to kolejne doświadczenie pokazujące mi, że bliskość nie potrzebuje wielu słów, a radość można dzielić niezależnie od tego, skąd pochodzimy.

 

 

Małe rzeczy, które mają wielkie znaczenie
Wracając myślami do wyjazdu, nie sposób pominąć szkoły prowadzonej przez Siostry Pallotynki. To właśnie tam odbywałyśmy naszą posługę.
Przez pierwsze trzy tygodnie zajmowałyśmy się składaniem podręczników. W naszej europejskiej rzeczywistości wydaje się oczywiste, że aby dziecko miało książkę do nauki, wystarczy pójść do sklepu i kupić odpowiedni podręcznik. W szkole, w której pracowałyśmy, wyglądało to jednak zupełnie inaczej. Aby uczniowie mogli rozpocząć naukę z własnymi książkami, trzeba było samodzielnie przygotować tysiące egzemplarzy.
Nasze dni wyglądały bardzo podobnie. Od rana do popołudnia składałyśmy kolejne strony, układałyśmy je w odpowiedniej kolejności i przygotowywałyśmy gotowe książki dla uczniów. Początkowo była to po prostu monotonna praca, kartka po kartce, książka po książce. Dopiero później zrozumiałyśmy, jak wielkie znaczenie miało to, co robiłyśmy. Kiedy rozpoczął się rok szkolny, zobaczyłyśmy podręczniki leżące na ławkach uczniów. Wtedy dotarło do nas, że nasz wysiłek, choć z pozoru niewielki, miał realny wpływ na ich codzienną naukę. To była jedna z tych chwil, które pokazały nam, że jesteśmy potrzebne właśnie tam, gdzie się znalazłyśmy.

Po trzech tygodniach przygotowywania książek uczniowie wrócili do szkoły, a my rozpoczęłyśmy kolejny etap naszej posługi. Pomagałyśmy nauczycielom w codziennych obowiązkach. Przygotowywałyśmy materiały do lekcji, rozdawałyśmy posiłki, a czasami powierzano nam również prowadzenie zajęć. W przedszkolu uczyłyśmy dzieci języka angielskiego, natomiast ze starszymi klasami organizowałyśmy zajęcia plastyczne.
Nie było to jednak łatwe zadanie. Klasy liczyły nawet po pięćdziesięcioro uczniów, dlatego szczególnie wśród najmłodszych utrzymanie uwagi wszystkich stanowiło nie lada wyzwanie. W szkole, w której pracowałyśmy, ogromną wagę przywiązywano do dyscypliny i posłuszeństwa wobec nauczyciela. Niestety, czasami wiązało się to również ze stosowaniem przez nauczycieli przemocy wobec uczniów. Niektóre sytuacje, których byłyśmy świadkami, były dla mnie szczególnie trudne i z pewnością pozostaną w mojej pamięci na długo.
To właśnie takie momenty uświadomiły mi, jak ważne jest przygotowanie do wyjazdu misyjnego. Kurs przedmisyjny nie tylko pomaga poznać specyfikę pracy wolontariusza, ale również przygotowuje na spotkanie z rzeczywistością, która może bardzo różnić się od tej, którą znamy z Polski. Wyjazd pozwala odkryć wiele piękna i dobra, ale wiąże się także z wyzwaniami, na które nie zawsze jesteśmy przygotowani.

Oprócz codziennych obowiązków miałyśmy również możliwość zrealizowania projektu, który rozpoczęłyśmy jeszcze przed wyjazdem, w Polsce. Dzięki ogromnej hojności i zaangażowaniu wielu wspaniałych ludzi z naszych parafii udało nam się zebrać fundusze na wyposażenie szkolnej stołówki. Było to dla nas szczególnie ważne przedsięwzięcie, ponieważ za tą zbiórką stali konkretni ludzie, którzy zaufali nam i zechcieli włączyć się w pomoc. Nie była to anonimowa inicjatywa, której efekty mogłyby pozostać jedynie liczbami na koncie. Jako wolontariuszki mogłyśmy osobiście przywieźć zebrane środki do Rwandy i uczestniczyć w pierwszych etapach realizacji projektu.

 

 

Wróciłam z czymś znacznie cenniejszym
Pobyt w Rwandzie nauczył mnie dostrzegać i doceniać najmniejsze rzeczy. Do dziś pamiętam momenty, kiedy wycinałyśmy dzieciom naklejki z pozostałości kolorowych kartek. Dla nas były to jedynie skrawki papieru, a dla nich powód do ogromnej radości i wdzięczności. Dziękowały nam tak, jakby otrzymały najwspanialszy prezent. Takie drobne sytuacje pokazywały mi, jak niewiele czasem potrzeba, aby sprawić drugiemu człowiekowi szczęście.
Przed wyjazdem zbyt często skupiałam się na rzeczach, które tak naprawdę nie są istotne. W naszej codzienności łatwo zatracić się w pracy, planowaniu przyszłości i budowaniu kariery, zapominając przy tym o relacjach z rodziną i przyjaciółmi. Rwanda pomogła mi spojrzeć na to wszystko z zupełnie innej perspektywy. Uświadomiła mi, że prawdziwe bogactwo nie tkwi w tym, ile posiadamy ani co osiągniemy, ale w tym, jakimi ludźmi jesteśmy i ile dobra potrafimy dać drugiemu człowiekowi.
Pojechałam z myślą, że to ja będę pomagać, a wróciłam z poczuciem, że sama otrzymałam znacznie więcej, niż mogłam sobie wyobrazić. Przywiozłam ze sobą wspomnienia, przyjaźnie, wdzięczność i lekcje, których nie dałoby mi żadne inne doświadczenie.
Dziś wiem, że chcę, aby służba drugiemu człowiekowi była ważną częścią mojego życia. Nie wiem jeszcze, dokąd zaprowadzi mnie ta droga, ale wiem, że Rwanda na zawsze pozostanie w moim sercu. Jestem ogromnie wdzięczna Panu Bogu za to, że postawił na mojej drodze tylu wspaniałych ludzi, za Siostry Pallotynki, za dzieci, od których sama tak wiele się nauczyłam, i za możliwość stania się choć na chwilę częścią tego pięknego dzieła.
Kiedyś to opowieści mojego księdza proboszcza o misjach rozpaliły we mnie marzenie o wyjeździe. Dziś sama mam swoją historię, którą mogę się podzielić. Mam nadzieję, że tak jak kiedyś jego słowa zainspirowały mnie, tak moja opowieść zachęci kogoś do otwarcia serca na drugiego człowieka.